De promotie van de voordelen van een leven lang judo

De promotie van de voordelen van een leven lang judo

Voorwoord

In 2020 worden in Tokio de Olympische en Paralympische Spelen gehouden. Japan, en dan met name het Japan Sports Agency, grijpt de organisatie hiervan aan om een maatschappij te promoten waarin iedereen aan sport doet. Dit doet ze door de waarden van sport te concretiseren.

Vanzelfsprekend zijn de verwachtingen van judo op de Olympische en Paralympische Spelen hooggespannen. Judo is echter niet alleen een competitieve sport, maar ook een krijgskunst die de veiligheid verbetert, dat wil zeggen het lichaam in het dagelijks leven beschermt tegen onverwacht letsel en ongelukken. Dat maakt judo een zeer waardevolle manier om de veiligheid van het lichaam te waarborgen.

In 2020 is 29% van de Japanse bevolking 65 jaar of ouder. Dat maakt van Japan het meest vergrijsde land op aarde. In een dergelijke maatschappij ontstaan allerlei sociale problemen die hun oorsprong vinden in deze vergrijzing. Zo ontstaan er onder andere problemen met bejaarden die ten val komen, daardoor botbreuken oplopen, bedlegerig worden en uiteindelijk in kritieke toestand belanden.

Een val wordt gedefinieerd als een beweging waarbij iemand onbedoeld met een ander lichaamsdeel dan zijn voetzolen op de grond dan wel vloer terechtkomt. Tijdens het trainen van judo belandt het lichaam tijdens een worp echter in exact dezelfde toestand. Op grond hiervan is eenvoudig te voorspellen dat de kenmerken van judo een zekere invloed uitoefenen op valpreventie. Ik ben echter van mening dat er vanuit dit perspectief zowel kwalitatief als kwantitatief te weinig onderzoek is gedaan.

Sinds de aanvang van mijn dienstverband bij de universiteit ben ik actief geweest als judoleraar bij de geesteswetenschappen. Op basis van die ervaringen heb ik onderzoeken kunnen publiceren die waren gericht op zowel jeugd- als veteranenjudo.

In deze bijdrage wil ik graag een overzicht schetsen van twee vaardigheden die mensen zich via judo-oefeningen eigen kunnen maken, namelijk het voorkomen van vallen en het dempen van de impact die het hoofd tijdens een val ondervindt. Op deze wijze hoop ik iets te kunnen vertellen over de voordelen die een leven lang judo kan bieden, om zo een bijdrage te kunnen leveren aan de promotie van het judo.

maxresdefault
Uitleg over valbreken achterover in een Japanse instructievideo

Het effect van judo-oefeningen op het staande evenwicht tijdens externe balansverstoringen

Bewegingsfuncties gaan met de leeftijd achteruit, maar inmiddels is duidelijk dat vooral de achteruitgang van het staande evenwicht opmerkelijk is. Een verslechtering van het evenwicht is een belangrijke oorzaak van vallen.

Een overwinning tijdens het judo wordt voor een groot deel bepaald door de mate waarin je het evenwicht van de tegenstander kunt verstoren en je eigen evenwicht kunt bewaren. De fysieke vaardigheid om een balansverstoring na een kortstondige “kuzushi” van de tegenstander weer zo snel mogelijk te herstellen verbetert verder niet alleen de competitieve prestaties, maar is ook belangrijk voor valpreventie in het dagelijks leven.

Vanuit dit perspectief hebben we het staande evenwicht bij externe balansverstoringen vergeleken tussen judoveteranen die al meer dan 30 jaar regelmatig aan judo deden (zeven personen, gemiddelde dan-graad 7,2e dan, twee tot drie keer per week actief als judoleraar) en ouderen die al meer dan 10 jaar bijna dagelijks bezig zijn met wandelactiviteiten (8 personen). Hierbij is gebruikgemaakt van een balansverstoringsapparaat dat het vloeroppervlak waarop de proefpersoon staat onverwacht en op hoge snelheid voor- en achteruit kan bewegen/tot stilstand kan brengen om struikel- en uitglijacties te simuleren.

Hieruit is gebleken dat judoveteranen zich in vergelijking met wandelveteranen gemiddeld 28% sneller herstellen, en dat de wankelingsafstand bij eerstgenoemden 27% korter is. De judoveteranen kunnen bij een balansverstoring sneller vanuit onstabiele naar stabiele toestand terugkeren en zijn daarbij ook minder uit evenwicht. Dit suggereert dat continue en regelmatige judo-oefeningen het evenwicht verbeteren en mogelijk een bijdrage leveren aan valpreventie bij ouderen.

De invloed van judo-oefeningen op de kracht van de nekspieren

Bij het geven van judoles aan beginners moet men tijdens het oefenen van het valbreken en werpen ontzettend voorzichtig zijn met de nek. Beginners vinden het bij de val achterover moeilijk om hun nek te buigen (flexie), waardoor het hoofd vaak op de tatami terechtkomt. We hebben daarom bij universiteits-judoka (48 personen), normale studenten (28 personen) en rugby-spelers (28 personen) de flexie- en extensiekracht van de nek gemeten, die een bijdrage leveren aan de stabilisering van het hoofd.

Vergeleken met de normale studenten waren de flexie- en extensiekracht respectievelijk 2,5 en 1,5 keer groter. Als we de judoka met de rugby-spelers vergeleken, vertoonde de extensiekracht geen verschil, maar was de flexiekracht bij judoka 1,4 keer groter.

Deze resultaten suggereren dat de flexie- en extensiekracht van de nek door judo-oefeningen groter worden, en dat de flexiekracht hierbij meer toeneemt dan de extensiekracht. Op basis hiervan kan worden verwacht dat judo-oefeningen als effect hebben dat de nek tijdens een achterwaartse val wordt gebogen en dat hierdoor wordt voorkomen dat het achterhoofd tegen de grond klapt. Op basis van mijn lessen in de praktijk zijn de resultaten voor iedereen verschillend, maar ik zie vaak dat de flexie van de nek na een val achterover of een worp stabiliseert rond de 5e week na het begin van de judolessen (dit bij één les per week van 90 minuten).

Nawoord

Uit de resultaten van het onderzoek van de auteur blijkt dat ouderen die al vele jaren aan judo doen hun evenwicht bij een externe balansverstoring middels een gesimuleerde val uitstekend kunnen bewaren, en dat jonge judoka over een grote flexie- en extensiekracht (en dan vooral flexiekracht) beschikken in de nek. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat judo-oefeningen een bijdrage leveren aan valpreventie en het voorkomen van nekletsel als iemand toch valt.

Bij judo oefenen we het valbreken om tijdens worpen de nek te beschermen en de schok te dempen. Met andere woorden, valbreken is een effectieve manier om valletsel te voorkomen. Om effectief te kunnen valbreken, is het nodig dat de techniek met spierkracht wordt ondersteund. Ik ben van mening dat het als kind aanleren van valbreken later een bijdrage levert aan letselpreventie door vallen. Verder ligt het in de lijn der verwachting dat iemand die zijn leven lang judo heeft beoefend minder kans heeft om als oudere te vallen.

Je zou kunnen zeggen dat het vergrijsde Japan met zijn dalende geboortecijfers via de beoefening van judo door jong en oud een oplossing aanreikt om het wereldwijde probleem van vallen bij ouderen op te lossen. Daarom denk ik dat het op wetenschappelijke basis verkondigen van de voordelen die een leven lang judo biedt een belangrijke bijdrage kan leveren aan de verdere promotie van het judo in de wereld.

20170531_153136.jpg
Shūichi Okada

Hoofd van het college Menselijke Ontwikkeling en hoofd van de Onderzoeksschool van Menselijke Ontwikkeling en Milieu aan Kobe University

Advertenties